Nghẹt mũi khi thay đổi thời tiết: Nguyên nhân và cách chăm sóc

Thời tiết chuyển lạnh, nóng ẩm thất thường hoặc nhiệt độ thay đổi đột ngột có thể khiến nhiều người gặp khó chịu ở đường hô hấp đặc biệt hay gặp nhất là tình trạng nghẹt mũi. Tình trạng nghẹt mũi khi thời thời tiết thay đổi thường gặp ở trẻ nhỏ do niêm mạc mũi còn nhạy cảm, đặc biệt khi trẻ tiếp xúc với không khí lạnh, bụi bẩn hoặc các tác nhân gây bệnh và dị ứng.

Vậy tại sao lại bị nghẹt mũi khi thời thời tiết thay đổi? Ba mẹ nên chăm sóc mũi cho bé như thế nào để giúp trẻ dễ chịu hơn? Cùng tìm hiểu nguyên nhân và những lưu ý quan trọng trong bài viết dưới đây.

Vì sao dễ bị nghẹt mũi khi thay đổi thời tiết?

Nghẹt mũi là tình trạng luồng không khí đi qua mũi bị cản trở, thường liên quan đến việc niêm mạc mũi sưng nề hoặc dịch tiết nhiều tích tụ trong khoang mũi. Đặc biệt là khi thời tiết thay đổi, một số yếu tố có thể khiến tình trạng này xuất hiện hoặc trở nên rõ rệt hơn.

Thay đổi nhiệt độ và độ ẩm

Không khí lạnh hoặc khô làm kích thích niêm mạc mũi, khiến mũi tăng tiết dịch, khó chịu. Khi nhiệt độ thay đổi liên tục  có thể tình trạng hắt hơi, chảy nước mũi và dẫn đến tình trạng nghẹt mũi khi thay đổi thời tiết do phản ứng của niêm mạc mũi với môi trường.

Viêm mũi dị ứng

Thời tiết thay đổi có thể đi kèm với sự biến động của các tác nhân như phấn hoa, bụi hoặc nấm mốc. Ở người có cơ địa dị ứng, những yếu tố này thường gây tình trạng hắt hơi liên tục, ngứa mũi, chảy nước mũi trong và nghẹt mũi.

Nhiễm virus đường hô hấp

Thời điểm giao mùa cũng có thể trùng với thời gian các bệnh nhiễm virus đường hô hấp lưu hành. Khi bị cảm lạnh hoặc nhiễm virus, niêm mạc mũi có thể viêm, sưng nề và tăng tiết dịch, dẫn đến nghẹt mũi, sổ mũi, ho hoặc sốt nên rất dễ đẫn đến tình trạng nghẹt mũi khi thay đổi thời tiết.

Nghẹt mũi khi thay đổi thời tiết có biểu hiện gì?

Người bị nghẹt mũi có thể gặp một hoặc nhiều biểu hiện sau:

• Cảm giác tắc mũi, khó thở bằng mũi.
• Chảy nước mũi trong hoặc dịch mũi đặc hơn.
• Hắt hơi nhiều lần, ngứa mũi.
• Khó ngủ, ngủ không ngon do nghẹt mũi, khó thở.
• Trẻ nhỏ bú hoặc ăn kém hơn vì khó chịu khi thở bằng mũi.
• Có thể kèm ho, đau họng hoặc sốt nếu liên quan đến nhiễm trùng đường hô hấp.

Ba mẹ không nên chỉ dựa vào màu sắc dịch mũi để kết luận trẻ bị nhiễm khuẩn hoặc tự ý sử dụng kháng sinh. Nếu triệu chứng kéo dài, tái diễn thường xuyên hoặc ngày càng nặng, trẻ nên được thăm khám để xác định nguyên nhân.

Cách chăm sóc khi bị nghẹt mũi khi thay đổi thời tiết

Giữ ấm và hạn chế tác nhân gây kích thích

Ba mẹ nên cho trẻ mặc quần áo phù hợp với nhiệt độ, tránh để cơ thể bị lạnh hoặc đổ mồ hôi quá nhiều. Phòng ngủ cần được vệ sinh thường xuyên, thông thoáng và tránh để điều hòa thổi trực tiếp vào mặt trẻ. Đồng thời, hạn chế khói thuốc, bụi bẩn, mùi hóa chất và các yếu tố khiến trẻ dễ hắt hơi, sổ mũi. 

Vệ sinh mũi nhẹ nhàng khi cần thiết

Khi mũi có tình trạng tiết dịch nhiều dịch, ba mẹ có thể sử dụng dung dịch vệ sinh mũi phù hợp với độ tuổi để hỗ trợ làm sạch dịch nhầy và bụi bẩn.

Khi vệ sinh mũi cho bé, cần lưu ý:

• Chọn sản phẩm phù hợp với độ tuổi và tình trạng mũi.
• Thực hiện theo đúng hướng dẫn sử dụng.
• Không đưa đầu vòi xịt hoặc dụng cụ hút mũi quá sâu.
• Không hút mũi quá mạnh hoặc lặp lại liên tục khi không cần thiết.
• Ngừng thao tác và hỏi ý kiến nhân viên y tế nếu trẻ đau, chảy máu mũi hoặc khó chịu rõ rệt.

Vệ sinh mũi có thể hỗ trợ làm sạch dịch tiết, nhưng không thay thế việc điều trị nguyên nhân gây nghẹt mũi.

Uống đủ nước và nghỉ ngơi

Với trẻ đang bú mẹ, khi trẻ bị nghẹt mũi ba mẹ nên tiếp tục cho trẻ bú theo nhu cầu. Trẻ lớn hơn cần được bổ sung nước phù hợp với độ tuổi và duy trì chế độ ăn uống, nghỉ ngơi đầy đủ. Nếu không khí trong phòng quá khô, ba mẹ có thể sử dụng máy tạo ẩm và vệ sinh thiết bị đúng cách để hạn chế nguy cơ nấm mốc phát triển.

Không tự ý sử dụng thuốc xịt thông mũi

Một số loại thuốc xịt thông mũi có thể không phù hợp với trẻ nhỏ hoặc gây tác dụng không mong muốn nếu sử dụng sai cách, quá liều hay kéo dài. Ba mẹ không nên tự ý dùng thuốc co mạch, kháng sinh hoặc các thuốc điều trị khác cho trẻ khi chưa có hướng dẫn phù hợp.

Nên chọn dung dịch vệ sinh mũi nào khi bị nghẹt mũi?

Việc lựa chọn dung dịch vệ sinh mũi nên dựa vào tình trạng thực tế, độ tuổi và hướng dẫn sử dụng của sản phẩm. Với bộ đôi Visaline, ba mẹ có thể tham khảo:

Visaline Soft 0,9%: Dung dịch nước muối biển 0,9% kết hợp Nano Bạc, phù hợp với nhu cầu vệ sinh và chăm sóc mũi hằng ngày, phòng ngừa bệnh lý đường hô hấp. Sản phẩm dùng được cho trẻ từ 0 tháng tuổi và người lớn.

Visaline Hyper 2,1%: Dung dịch nước muối biển ưu trương 2,1% kết hợp Nano Bạc, hướng đến nhu cầu hỗ trợ làm loãng dịch nhầy khi mũi nghẹt hoặc có nhiều dịch tiết, sử dụng khi trẻ có tình trạng nghẹt mũi, sổ mũi,…. Sản phẩm dùng được cho trẻ từ 3 tháng tuổi và người lớn.

Khi nào cần đưa trẻ đi khám?

Tình trạng nghẹt mũi khi thay đổi thời tiết có thể cải thiện khi nguyên nhân gây kích thích được loại bỏ hoặc tình trạng nhiễm virus thuyên giảm. Tuy nhiên, ba mẹ cần đưa trẻ đi khám nếu trẻ nghẹt mũi kéo dài, triệu chứng tái diễn thường xuyên, sốt kéo dài, đau tai hoặc có biểu hiện bất thường. Cần đưa trẻ đi cấp cứu nếu có dấu hiệu khó thở, thở gắng sức, tím tái hoặc li bì bất thường. Với trẻ nhỏ, đặc biệt trẻ sơ sinh, nếu nghẹt mũi ảnh hưởng đến bú hoặc nhịp thở, ba mẹ nên liên hệ nhân viên y tế sớm.

Nghẹt mũi khi thay đổi thời tiết có thể liên quan đến sự kích thích của niêm mạc mũi, viêm mũi dị ứng hoặc nhiễm virus đường hô hấp. Để giúp trẻ dễ chịu hơn, ba mẹ nên giữ môi trường sống sạch sẽ, hạn chế tác nhân gây kích thích, đảm bảo trẻ uống hoặc bú đủ và vệ sinh mũi nhẹ nhàng khi cần thiết.

Lựa chọn dung dịch vệ sinh mũi phù hợp với độ tuổi và tình trạng mũi sẽ hỗ trợ quá trình chăm sóc hằng ngày. Nếu trẻ có dấu hiệu bất thường hoặc nghẹt mũi kéo dài, ba mẹ nên đưa trẻ đi khám để được tư vấn cụ thể.